REFERANS
Kısaltmalar & Terimler
EF Core 8, 9 ve 10 ile veri modelleme, sorgulama, migrations, performans ve production uygulama kalıpları.
| Kısaltma | Açılım | Açıklama |
|---|---|---|
| EF Core | Entity Framework Core | .NET için ORM framework |
| ORM | Object-Relational Mapping | Nesne-veritabanı eşleme katmanı |
| LINQ | Language Integrated Query | C# içinde sorgu yazma dili |
| TPH | Table Per Hierarchy | Kalıtım: tüm tipler tek tabloda, discriminator ile ayrılır |
| TPT | Table Per Type | Kalıtım: her tip kendi tablosunda, JOIN ile birleşir |
| TPC | Table Per Concrete Type | Kalıtım: sadece somut tipler tabloya sahip, tekrar var |
| DTO | Data Transfer Object | Katmanlar arası veri taşıma nesnesi |
| PK / FK | Primary Key / Foreign Key | Birincil anahtar / Yabancı anahtar |
| DDL | Data Definition Language | Tablo oluşturma/değiştirme SQL komutları (CREATE, ALTER, DROP) |
| DML | Data Manipulation Language | Veri işleme SQL komutları (SELECT, INSERT, UPDATE, DELETE) |
| FTS | Full-Text Search | Tam metin araması (CONTAINS, tsvector) |
| GIN | Generalized Inverted Index | PostgreSQL'de array/JSONB/FTS için özel index tipi |
| WAL | Write-Ahead Log | PostgreSQL'de transaction güvenliği için önceden yazılan log |
| TOAST | The Oversized-Attribute Storage Technique | PG'de büyük verilerin (>8KB) sıkıştırılarak saklanma yöntemi |
| VACUUM | — | PostgreSQL'de silinen satırların disk alanını geri kazanma işlemi |
| KVKK | Kişisel Verilerin Korunması Kanunu | Türkiye'nin veri koruma yasası (AB'deki GDPR muadili) |
| GDPR | General Data Protection Regulation | AB kişisel veri koruma yönetmeliği |
| HIPAA | Health Insurance Portability and Accountability Act | ABD sağlık verisi gizlilik yasası |
| SOX | Sarbanes-Oxley Act | ABD'de finansal denetim ve veri bütünlüğü yasası — audit trail zorunlu kılar |
| PCI-DSS | Payment Card Industry Data Security Standard | Kart verisi saklama/işleme güvenlik standardı |
| PII | Personally Identifiable Information | Kişiyi tanımlayan hassas veri (TC kimlik, e-posta, adres) |
| RBAC | Role-Based Access Control | Rol tabanlı erişim kontrolü |
| CI/CD | Continuous Integration / Continuous Deployment | Sürekli entegrasyon ve dağıtım |
| DBA | Database Administrator | Veritabanı yöneticisi |
| LTS | Long-Term Support | Uzun süreli destek (3 yıl) — .NET 8 LTS, .NET 10 LTS |